Menenstraat 344

8560 Wevelgem (BE)

Donderdag van

19:00 PM tot 21:00 PM

Email ons

contact@prenatalesessies.be

Stress en zwangerschap

Zwangerschap en moederschap zijn grote veranderingen in je leven, dus het is normaal dat je in deze periode wat stress ervaart. Je lichaam maakt veel veranderingen door en als je hormonen veranderen, veranderen ook je stemmingen. Te veel stress kan echter schadelijk zijn voor jou en je baby. 

In onze sessies en workshops besteden we veel aandacht aan stress en de invloed ervan op de zwangerschap en het moederschap. Maar waarom maken we ons er zo druk over? In deze blog bespreken we hoe cortisol – het stresshormoon – de moeder en de baby beïnvloedt. 

Stress en zwangerschap

Uit studies bij mensen en dieren blijkt steeds meer dat blootstelling aan prenatale stress de gezondheid, de ontwikkeling en het functioneren van de baby op lange termijn kan beïnvloeden.  Tijdens de zwangerschap passen het endocriene systeem, het zenuwstelsel en het immuunsysteem van de moeder zich aan om een succesvolle zwangerschap te ondersteunen, en prenatale stress beïnvloedt de zwangerschap door deze processen te verstoren.

 Prenatale stress kan zijn: 

  • ernstig (bijv. trauma);
  • matig (bijv. veranderingen in het leven);
  • licht (bijv. ervaring met dagelijkse problemen).

Prenatale stress kan de gezondheid en ontwikkeling van het kind direct beïnvloeden door het risico te verhogen op:

  • Vroegtijdige arbeid
  • Vroegtijdige bevalling
  • Laag geboortegewicht van de baby
  • Verkorte zwangerschapsduur
  • Preeclampsie
  • Zwangerschapsdiabetes. 

 Er zijn echter nog meer indirecte manieren waarop stress de baby beïnvloedt.

Levenslange effecten op de menselijke gezondheid en ontwikkeling kunnen zijn:

  • Hechtingsproblemen ( een negatief effect op de band van de moeder met haar kind en de kwaliteit van de verzorging van de baby)
  • Hyperresponsiviteit door stress (hoge cortisolniveaus kunnen de ontwikkeling van de hersenen van het ongeboren kind verstoren. Deze veranderingen kunnen leiden tot overgevoeligheid voor stress op latere leeftijd. Het kind is dan geneigd om te reageren met hoge stressniveaus en kan worstelen met angstproblemen)
  • Astma en allergie (Blootstelling aan stresshormonen in de prenatale omgeving kan blijvende effecten hebben op de werking van het immuunsysteem en wordt in verband gebracht met het vaker voorkomen van allergie en astma in de kindertijd, evenals een verminderde reactie op infecties en een verlaagde immuniteit bij de geboorte).
  • Moeilijk temperament ( baby’s van verder ongecompliceerde gestreste zwangerschappen zijn moeilijker te kalmeren )
  • Gedragsstoornissen (studies tonen aan dat prenatale stress en stress tijdens de vroege kinderjaren de basis kunnen vormen voor blijvende psychologische  problemen)
  • Leerproblemen (studies tonen aan dat de ontwikkeling van de hersenen, in het bijzonder die van de hippocampus die sterk betrokken is bij leren en geheugen, negatief beïnvloed wordt door prenatale stress en stresshormonen tijdens de zwangerschap)

Welke invloed heeft stress op borstvoeding? 

Ondanks de bekende voordelen van moedermelk voor zuigelingen en moeders, voldoet 60% van de vrouwen niet aan hun eigen borstvoedingsdoelen. Tal van observationele onderzoeken hebben psychologische stress bij moeders (zoals ervaren stress, angst, depressie) in verband gebracht met niet-optimale borstvoedingsresultaten, zoals minder vaak en minder lang uitsluitend borstvoeding geven. 

Er zijn twee belangrijke momenten waarop stress bij de moeder de borstvoeding kan verminderen: 

  • Voordat de borstvoeding begint. Vertraagde melkproductie in de eerste twee weken na de bevalling. 
  • Nadat de borstvoeding is gestart. 

a) Verkorte duur van exclusieve borstvoeding. Er zijn aanwijzingen dat psychisch leed van de moeder ook van invloed kan zijn op de borstvoeding, zelfs nadat de melkproductie volledig op gang is gekomen. Gestreste moeders stoppen eerder met borstvoeding en schakelen eerder over op flesvoeding. 

 b) veranderde samenstelling van moedermelk. Terwijl kortstondige stress resulteert in het geven van melk met een hogere energiewaarde en vetgehalte, is bij moeders met chronische stress deze trend omgekeerd – lagere energiewaarde en vetgehalte. 

Stress en onvruchtbaarheid

Onvruchtbaarheid is vaak een stille strijd. Patiënten die moeite hebben om zwanger te worden, maken melding van gevoelens van depressie, angst, isolatie en controleverlies. Het is moeilijk om objectief te onderzoeken hoe stress de vruchtbaarheid beïnvloedt, omdat onvruchtbaarheid zelf een oorzaak van stress is. 

Verschillende recente onderzoeken hebben echter verband gevonden tussen het niveau van de dagelijkse stress bij vrouwen en een verminderde kans op zwangerschap. Vrouwen met veel alfa-amylase in hun speeksel, een enzym dat stress markeert, deden er bijvoorbeeld 29% langer over om zwanger te worden dan vrouwen met minder alfa-amylase.

We weten dat het misschien eng klinkt om erachter te komen welke enorme en langdurige impact stress kan hebben op de zich ontwikkelende baby, maar er is ook positief nieuws:

  • Het onderzoek toont aan dat de schade aan de hersenen van een baby niet onomkeerbaar is – met een veilige hechting en een stimulerende omgeving ontwikkelen baby’s zich prima. 
  • De relatie tussen psychisch leed en borstvoeding is waarschijnlijk tweerichtingsverkeer. Dat betekent dat borstvoeding het leed van de moeder vermindert, via het kalmerende effect van oxytocine op de moeder. Het ondersteunen van borstvoeding en borstvoedingsdoelen bij vrouwen met hoge stressniveaus is dus goed voor zowel de moeder als de baby.
  • Psychologische interventies voor vrouwen met onvruchtbaarheid hebben het potentieel om angst en depressie te verminderen en leiden tot significant hogere zwangerschapspercentages.

Lees ons volgende artikel over de beste manieren om stress bij moeders te verminderen volgens studies!


Bronnen:

  1. Effects of prenatal stress on pregnancy and human development: mechanisms and pathways – PMC (nih.gov)
  2. Prenatal stress can program a child’s brain for later health issues | American Heart Association
  3. Maternal psychological distress and lactation and breastfeeding outcomes: A narrative review – PMC (nih.gov)
  4. Psychosocial stress and cortisol stress reactivity predict breast milk composition | Scientific Reports (nature.com)
  5. The relationship between stress and infertility – PMC (nih.gov)
  6. The Link Between Stress and Chances of Getting Pregnant (webmd.com)
  7. The relationship between stress and infertility – PMC (nih.gov)